Ładowanie...

Ustne ustalenie alimentów przez rodziców, czy potrzebna jest umowa?

Autor: Marta Słomka • Opublikowane: 2026-01-07

Mieszkam i pracuję w Polsce. Były mąż i dzieci mieszkają na stałe w Anglii. Od marca powinnam zacząć płacić alimenty na dzieci. Nie mamy żadnego postanowienia sądowego, tylko umowę ustną. Czy to jest zgodne z prawem? Czy powinniśmy to jakoś udokumentować? Jeśli tak, to gdzie i jak? Czy ojciec dzieci może wystąpić do polskiego sądu z wnioskiem o ustalenie alimentów? Jaka może być ich wysokość i na jakiej podstawie będą naliczone?

Ustne ustalenie alimentów przez rodziców, czy potrzebna jest umowa?

Ustna umowa ustalająca wysokość alimentów

W pierwszej kolejności wskazuję, że umowa ustna to nic innego jak ustalenie w rozmowie postanowień i zobowiązanie się do ich wypełnienia. Zgodne oświadczenie woli dwóch lub więcej stron powoduje zawarcie umowy, której celem jest powstanie, zmiana lub ustanie jakiegoś stosunku prawnego. Kwestie dotyczące umów uregulowano w Kodeksie cywilnym.

Oświadczenie woli stron o zawarciu umowy może być złożone w dowolny sposób. Ważne jest jednak to, aby treść tego oświadczenia była zrozumiała, nie budziła wątpliwości i nie występowały żadne przeszkody do czynności prawnej w wybranej formie. Kodeks cywilny bowiem wymienia czynności prawne, które muszą być dokonane w określonej formie, aby przyniosły postulowany skutek prawny. Forma ustna, forma pisemna i forma aktu notarialnego to najpopularniejsze sposoby złożenia oświadczenia woli – zawarcia umowy.

Umowa ustna w zdecydowanej większości przypadków będzie ważna. Jak już wskazano, ustawodawca wprowadził na grunt prawa zobowiązań zasadę swobody umów, która obejmuje także swobodę stron w kształtowaniu formy umowy. Wobec tego same strony mogą zdecydować, w jakiej formie umowa pomiędzy nimi zostanie zawarta, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie może to powodować naruszenia właściwości (natury) stosunku, ustawy lub zasad współżycia społecznego (art. 3531 K.c.).

Umowa ustna, jeżeli została ważnie zawarta, jest wiążąca i powinna być wykonywana. Od strony prawnej jest ona traktowana jak każda inna umowa.

Podsumowując, umowy zawarte w formie ustnej, oprócz wyjątków, które nie dotyczą Pani, są ważne. Umowa o alimenty może być zawarta w dowolnej formie. Może to być forma ustna lub pisemna. Należy jednak liczyć się z trudnościami dowodowymi w przypadku sporu między stronami. Ustnie trudniej jest udowodnić treść umowy, albowiem obie strony mogą twierdzić co innego. Zawsze lepiej jest spisać taką umowę – wtedy, jeśli będzie Pani płacić, jest mniejsze ryzyko, że ojciec dzieci będzie żądać ustalenia alimentów przed sądem, co jednak może zrobić, jeśli nie dojdą Państwo do porozumienia.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Uzyskanie alimentów na drodze sądowej

Co do uzyskania alimentów na drodze sądowej to podstawą prawną takiego żądania jest art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który precyzuje, że „rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania”.

Wysokość alimentów uzależniona jest głównie od potrzeb dziecka i zarobków tego, kto płaci alimenty. Średnia wysokość alimentów zasądzanych w przeciętnych sprawach o alimenty to około 800–1500 zł na dziecko miesięcznie.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Porozumienie między byłymi małżonkami bez udziału sądu

Po rozwodzie Anna i Marek ustalili między sobą, że Marek będzie co miesiąc przelewał 1200 zł na utrzymanie ich córki, bez podpisywania pisemnej umowy. Uzgodnili to telefonicznie, a Marek regularnie wysyłał przelewy z tytułem „alimenty za [miesiąc]”. Przez kilka lat oboje byli zadowoleni z takiego rozwiązania i nie potrzebowali formalnego dokumentu.

 

Spór o ustalenia po czasie

Ewa i Piotr ustnie umówili się, że Piotr będzie płacił 1000 zł miesięcznie na syna. Po roku Piotr zaczął przelewać 700 zł, ponieważ uważał, że taka była pierwotna kwota. Ewa nie miała żadnego pisemnego potwierdzenia ustaleń, więc w sądzie musiała udowadniać wysokość umówionych alimentów, opierając się głównie na zeznaniach świadków i historii przelewów.

 

Ustna umowa przeradza się w sądowe orzeczenie

Tomasz i Karolina ustalili ustnie, że Tomasz będzie płacił 1500 zł miesięcznie na dwójkę dzieci. Początkowo płacił regularnie, ale po utracie pracy obniżył kwotę do 800 zł bez uzgodnienia tego z Karoliną. Karolina nie mogła z nim dojść do porozumienia, więc wniosła sprawę do sądu, który zasądził alimenty w wysokości 1300 zł miesięcznie.

Podsumowanie

Artykuł wyjaśnia, że umowa dotycząca alimentów może być zawarta zarówno ustnie, jak i pisemnie. Ustna umowa jest co do zasady ważna i wiążąca, ale trudniejsza do udowodnienia w przypadku sporu, dlatego bezpieczniej jest ją spisać. Jeśli strony nie dojdą do porozumienia, alimenty można ustalić w sądzie. Ich wysokość zależy głównie od potrzeb dziecka oraz możliwości finansowych rodzica zobowiązanego do płacenia.

Oferta porad prawnych

Nie zostawiaj ważnych kwestii alimentacyjnych przypadkowi. Skorzystaj z naszych porad prawnych online, aby mieć pewność, że Twoje ustalenia są jasne i skuteczne. Pomożemy Ci wypracować rozwiązania dostosowane do Twojej sytuacji oraz zabezpieczyć interesy Twoje i Twojego dziecka – szybko, wygodnie i profesjonalnie. Nie czekaj, skontaktuj się z nami już dziś!

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59

Porady Prawne online

Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.

Zgadzam się na przesyłanie informacji handlowych przez administratora na podany e-mail zgodnie z ustawą z 18.07.02 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t. j. Dz. U. 2017 poz. 1219, z późn. zm.).

  Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu