Kategorie
Alimenty na dziecko Alimenty na żonę Alimenty na męża Alimenty na rodzica Zaległości alimentacyjne Wysokość alimentów Uchylenie alimentów Alimenty na wnuki InneAlimenty, przedawnienie i możliwość uchylenia obowiązku
Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 2026-02-04
Od wielu lat ciąży na mnie obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego dziecka (ponad 26 lat) oraz byłej żony, wynikający z wyroku rozwodowego sprzed kilkunastu lat. Z powodu trudnej sytuacji finansowej od dłuższego czasu nie reguluję tych zobowiązań, skupiając się na alimentach na małoletnie dziecko z innej sprawy. W związku z tym powstały znaczne zaległości. Zastanawiam się, czy te długi mogły się już w części przedawnić, skoro egzekucja toczy się u komornika od lat. Interesuje mnie także, czy istnieje możliwość uchylenia obowiązku alimentacyjnego wobec dorosłego dziecka wstecz lub w przyszłości.
.jpg)
Przedawnienie roszczeń alimentacyjnych
Zgodnie z art. 137 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat. Oznacza to, że co do zasady każde roszczenie alimentacyjne można dochodzić tylko w takim okresie. Dotyczy to również roszczeń matki dziecka (art. 141 KRO) oraz roszczeń regresowych (art. 140 KRO).
Bieg przedawnienia liczy się osobno dla każdej raty alimentacyjnej, ponieważ mają one charakter świadczeń okresowych. Każda niezapłacona rata przedawnia się oddzielnie po upływie 3 lat od terminu jej wymagalności.
Przerwanie biegu przedawnienia
Zgodnie z art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego bieg przedawnienia zostaje przerwany m.in. przez czynności podejmowane przed sądem lub organem egzekucyjnym (np. komornikiem) w celu dochodzenia należności. Oznacza to, że skierowanie sprawy do komornika i prowadzenie egzekucji powoduje każdorazowe przerwanie biegu przedawnienia. W praktyce komornicy często podejmują czynności cyklicznie, właśnie po to, aby nie dopuścić do przedawnienia zadłużenia.
Dlatego w zdecydowanej większości spraw alimentacyjnych zaległości nie ulegają przedawnieniu, o ile toczy się egzekucja komornicza.
Uchylenie obowiązku alimentacyjnego
Jeżeli dziecko osiągnęło pełnoletniość, pracuje i jest w stanie utrzymać się samodzielnie, istnieje możliwość uchylenia obowiązku alimentacyjnego. Podstawę stanowi art. 133 § 1 KRO, zgodnie z którym rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać.
Jednak uchylenie obowiązku wstecz jest w praktyce niemal niemożliwe – sądy bardzo rzadko na to pozwalają, powołując się na zasady współżycia społecznego (art. 5 KC). Wyjątkiem byłaby sytuacja, gdy pełnoletnie dziecko dobrowolnie zgodzi się na rezygnację z alimentów za wcześniejszy okres.
Podsumowanie
Przedawnienie alimentów w praktyce jest rzadkością, gdyż egzekucja prowadzona przez komornika przerywa bieg przedawnienia. Zaległości niemal zawsze pozostają wymagalne. Istnieje możliwość uchylenia obowiązku alimentacyjnego wobec dorosłego dziecka, ale zasadniczo tylko na przyszłość, jeśli dziecko jest samodzielne finansowo. Cofnięcie obowiązku wstecz jest bardzo trudne i wymagałoby zgody dziecka.
Przykłady
Przykład 1
Ojciec płacił alimenty na córkę studiującą dziennie. Po zakończeniu studiów córka podjęła pracę na pełny etat. W tej sytuacji ojciec mógł skutecznie wystąpić do sądu o uchylenie alimentów, ponieważ córka była już w stanie utrzymać się samodzielnie.
Przykład 2
Syn ukończył 25 lat i nie ukończył studiów z własnej winy – powtarzał kolejne lata, zaniedbywał obowiązki akademickie. W takim przypadku sąd może uchylić alimenty, powołując się na to, że dziecko nie dokłada starań, by się usamodzielnić.
Przykład 3
Była żona otrzymywała alimenty zasądzone przy rozwodzie. Po latach podjęła zatrudnienie i uzyskała stabilny dochód. Były mąż mógł złożyć pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego, argumentując, że żona jest w stanie utrzymać się samodzielnie.
Oferta porad prawnych
Jeżeli masz podobny problem i potrzebujesz pomocy przy sprawie alimentacyjnej, mogę przygotować indywidualną analizę Twojej sytuacji i wskazać najlepsze rozwiązania. Skontaktuj się, aby uzyskać profesjonalną poradę.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Porady Prawne online
Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.
Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu
