Alimenty po rozwodzie - kiedy przysługują małżonkowi?

Dwie różne sytuacje – kiedy alimenty są możliwe?

1. Rozwód bez orzeczenia o winie (lub z winą obustronną)

W takim przypadku alimenty przysługują wyłącznie małżonkowi, który znajduje się w niedostatku. Niedostatek oznacza brak możliwości samodzielnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych - nie luksusów, lecz realnych, codziennych kosztów. Najczęściej dotyczy to osób, które nie mogły pracować ze względu na opiekę nad domem, mają problemy zdrowotne albo po latach pozostawania poza rynkiem pracy nie są w stanie szybko się usamodzielnić.

W tej sytuacji obowiązek alimentacyjny byłego małżonka trwa co do zasady maksymalnie pięć lat, chyba że sąd wyjątkowo przedłuży ten okres.

2. Rozwód z wyłącznej winy jednego małżonka

To zupełnie inny model odpowiedzialności. Jeżeli sąd uzna, że rozwód nastąpił wyłącznie z winy jednej osoby, drugi małżonek może otrzymać alimenty, nawet jeśli nie znajduje się w niedostatku. Wystarczy, że po rozwodzie jego sytuacja materialna wyraźnie pogorszy się w porównaniu z tą, którą miał w małżeństwie.

Przykładowo: małżonek niewinny, który zrezygnował z pracy, by opiekować się domem i dziećmi, może domagać się alimentów, jeśli po rozwodzie nie jest w stanie wrócić do dawnego poziomu życia. Co istotne - w takim przypadku obowiązek alimentacyjny nie jest ograniczony czasowo pięcioma latami. Może trwać tak długo, jak długo utrzymuje się znacząca różnica w sytuacji stron.

Jak sąd ustala wysokość alimentów?

Sąd patrzy na dwa elementy:

• realne, usprawiedliwione potrzeby małżonka uprawnionego,
• możliwości finansowe i zarobkowe małżonka zobowiązanego.

Nie ma stałych tabel ani procentowych wyliczeń - każda sprawa jest oceniana indywidualnie. Czasem sąd bierze też pod uwagę poziom życia, jaki małżonkowie prowadzili przed rozwodem.

Kiedy alimenty wygasają?

Obowiązek alimentacyjny wobec byłego małżonka nie jest nieograniczony i wygasa w kilku sytuacjach. Najczęściej dzieje się to po upływie pięciu lat od rozwodu, gdy nie orzekano o winie lub gdy sąd uznał winę obustronną. Alimenty przestają być również należne wtedy, gdy poprawia się sytuacja materialna osoby je otrzymującej lub gdy zmieniają się okoliczności, które pierwotnie uzasadniały ich przyznanie. Naturalnym zakończeniem obowiązku jest także zawarcie przez tę osobę nowego małżeństwa.

W przypadku rozwodu z wyłącznej winy jednego z małżonków nie ma ustawowego ograniczenia czasowego, jednak również tutaj alimenty mogą zostać uchylone, jeśli z biegiem czasu utraciły swoje uzasadnienie.

Podsumowanie

Alimenty między byłymi małżonkami mają wyrównać sytuację życiową stron po rozstaniu, zwłaszcza tam, gdzie przez lata obowiązki domowe, opieka nad dziećmi czy różnice w zarobkach sprawiały, że jedna osoba była finansowo zależna od drugiej. To świadczenie nie przysługuje z góry - jego przyznanie zależy od niedostatku, winy oraz realnych możliwości majątkowych małżonka zobowiązanego, dlatego każdą sprawę trzeba analizować indywidualnie. Jeżeli stoisz przed rozwodem i próbujesz ocenić, jakie alimenty mogą przysługiwać w Twojej sytuacji, rozmowa z prawnikiem działającym lokalnie może znacznie ułatwić podjęcie właściwych decyzji. Specjalista, który na co dzień prowadzi sprawy o rozwód w Gdyni, lepiej rozumie praktykę miejscowych sądów i potrafi przewidzieć, jakie argumenty mają największą wagę w danym okręgu. Jeśli potrzebujesz wsparcia lub chcesz upewnić się, że Twoje interesy są właściwie zabezpieczone, wyszukaj „rozwód Gdynia” i przejrzyj oferty kancelarii w pobliżu, np. ofertę kancelarii adwokata Macieja Wieczorkowskiego. Taka konsultacja pomaga uporządkować kwestie finansowe, realistycznie ocenić swoje możliwości i wejść w kolejny etap życia z większym spokojem.