Ładowanie...

Czy ojciec ma prawo żądać ode mnie alimentów?

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 2026-02-26

Mój ojciec, który nigdy się mną nie zajmował (nie ma również praw rodzicielskich), planuje złożyć wniosek o alimenty ode mnie. Czy jeśli ojciec nigdy nie interesował się mną, ponadto porwał mnie, gdy byłam małym dzieckiem (sprawa zgłoszona policji), bił mnie i zamykał w łazience, to ma prawo żądać ode mnie alimentów? Tata jest alkoholikiem, nie pracuje (ma rentę), nigdy nie płacił na mnie alimentów i mieszka ze swoją mamą.

Czy ojciec ma prawo żądać ode mnie alimentów?

Obowiązek alimentacyjny wobec rodzica

Oczywiście, moim zdaniem, roszczenie alimentacyjne Pani taty nie będzie zasadne, ponieważ będzie niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli tata był pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie interesował się Panią, a w szczególności nie płacił na Pani rzecz alimentów – posiada zadłużenie alimentacyjne – to roszczenie alimentacyjne wobec Pani będzie godzić w zasady współżycia społecznego.

Zgodnie z treścią art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.io.) „Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo”.

Zgodnie natomiast z treścią art. 129 K.r.io. „Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym”.

Obowiązek alimentacyjny wynika z pokrewieństwa oraz z innych więzi o charakterze osobistym, z którymi ustawodawca wiąże jego istnienie. Komentowany artykuł przewiduje, że obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej (zstępnych i wstępnych), bez ograniczeń dotyczących stopnia pokrewieństwa. Obciąża także rodzeństwo, w tym przyrodnie.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Roszczenie niezgodne z zasadami współżycia społecznego

Obowiązek alimentacyjny nie obciąża innych krewnych w linii bocznej. Jeżeli jednak tata nie płacił na Pani rzecz alimentów, a także nie interesował się Panią, to jego roszczenie wobec Pani będzie niezgodne z zasadami współżycia społecznego i na tę zasadę powinna się Pani powołać – wnosząc o oddalenie ewentualnego roszczenia.

Zgodnie z art. 5 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.

Artykuł 5 K.c. znajduje więc zastosowanie w sytuacji, gdy osobie uprawnionej przysługuje – formalnie rzecz ujmując – określone prawo podmiotowe, lecz w świetle oceny danego stanu faktycznego i przy uwzględnieniu treści konkretnej normy prawnej korzystanie przez nią z tego prawa pozostaje w sprzeczności z zasadami wskazanymi w art. 5 K.c. (por. wyr. SN z 16.01.2001 r., sygn. akt II CKN 349/00).

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Roszczenie ojca a brak wcześniejszej opieki

Pan Marek dorastał bez ojca, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie płacił zasądzonych alimentów i nie kontaktował się z dzieckiem. Po kilkunastu latach ojciec popadł w kłopoty finansowe i złożył do sądu pozew o alimenty od dorosłego już syna. Sąd oddalił powództwo, wskazując, że żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego – ojciec przez lata nie wypełniał swoich obowiązków wobec dziecka, więc nie może oczekiwać pomocy od niego.

 

Zadłużony ojciec a sprzeciw dorosłej córki

Pani Anna samotnie wychowywała córkę, a jej były partner przez lata nie płacił alimentów, mimo że miał taki obowiązek. Po osiągnięciu pełnoletności córka uczyła się i sama utrzymywała. Po jakimś czasie ojciec wystąpił o alimenty od niej. Córka w sądzie wskazała, że ojciec ma wieloletnie zadłużenie alimentacyjne wobec niej i nigdy nie uczestniczył w jej wychowaniu. Sąd przyznał rację córce, powołując się na art. 5 K.c., i uznał roszczenie ojca za nieuzasadnione.

 

Syn wychowywany przez dziadków a żądanie matki

Pan Krzysztof wychowywał się u dziadków, bo jego matka nadużywała alkoholu i nie potrafiła się nim zająć. Została jej odebrana władza rodzicielska, a dziadkowie przejęli obowiązki wychowawcze. Po latach, gdy matka była schorowana i bez środków do życia, próbowała uzyskać alimenty od syna. Sąd jednak odmówił ich zasądzenia, ponieważ matka rażąco zaniedbała swoje obowiązki rodzicielskie, więc żądanie alimentów byłoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

Podsumowanie

Artykuł omawia kwestie dotyczące obowiązku alimentacyjnego wobec rodziców i zasady jego stosowania. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej (dzieci i rodziców) oraz rodzeństwo, przy czym bliżsi stopniem mają pierwszeństwo przed dalszymi. Jednak prawo do żądania alimentów może być ograniczone zasadami współżycia społecznego – jeśli rodzic przez lata nie interesował się dzieckiem i nie wypełniał swoich obowiązków alimentacyjnych, jego roszczenie wobec dorosłego dziecka może zostać uznane za niezasadne. Podstawą prawną takiego ograniczenia jest art. 5 Kodeksu cywilnego, który zakazuje korzystania z prawa w sposób sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym celem.

Oferta porad prawnych

Zastanawiasz się, czy rodzic może domagać się od Ciebie alimentów? Skorzystaj z naszych porad prawnych online i dowiedz się, jakie są Twoje prawa oraz kiedy roszczenie może być uznane za niezasadne. Szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu – nasi eksperci pomogą Ci znaleźć najlepsze rozwiązanie dla Twojej sytuacji. Skontaktuj się z nami już dziś!

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59

Porady Prawne online

Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.

Zgadzam się na przesyłanie informacji handlowych przez administratora na podany e-mail zgodnie z ustawą z 18.07.02 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t. j. Dz. U. 2017 poz. 1219, z późn. zm.).

  Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu